Podział majątku wspólnego po rozwodzie to jeden z istotnych etapów związanych z zakończeniem spraw byłych małżonków lub małżonków, którzy ustanowili między sobą rozdzielność majątkową.
Postępowanie w zakresie podziału majątku po rozwodzie stanowi rodzaj postępowania nieprocesowego, w którym wykorzystuje się odpowiednio przepisy związane z działem spadku oraz zniesieniem współwłasności.
Z pewnością warto zadać sobie pytanie w jaki sposób zacząć prowadzenie sprawy o podział majątku wspólnego?
Odpowiedzią na to pytanie, wbrew pozorom,nie jest stwierdzenie, że należy złożyć odpowiedni wniosek do sądu. Aby trafić na ten etap postępowania należałoby dokonać kilku istotnych działań, o czym pokrótce poniżej.
Z uwagi na złożony charakter postępowania o podział majątku wspólnego, w tym wielowątkowość podejmowanych zagadnień, w pierwszej kolejności należałoby ustalić jakie przedmioty wchodzą w skład majątku wspólnego, czy konieczne są rozliczenia finansowe pomiędzy małżonkami, wreszcie które z przedmiotów nabytych w trakcie trwania związku małżeńskiego należy zaliczyć do majątku osobistego danego małżonka.
Po stworzeniu pierwszej listy ww. elementów należałoby przejść do dalszego etapu, jakim jest zgromadzenie materiału dowodowego, potwierdzającego zarówno przynależność danej rzeczy do majątku wspólnego i osobistego czy związane z tym transfery finansowe na rzecz majątku małżonków.
Odnośnie wspominanych transferów finansowych należy mieć na myśli nakłady z majątku osobistego jednego z małżonków na majątek wspólny oraz nakłady z majątku wspólnego na majątek osobisty jednego z małżonków lub na rzecz osoby trzeciej.
Częstokroć wymagane będą dokumenty potwierdzające nabycie rzeczy, różnego rodzaju wyciągi finansowe, czy korespondencja,dzięki którym będziemy w stanie udowodnić swoje racje.
Miejmy na względzie, że nie zawsze otrzymamy historię rachunku bankowego w formie elektronicznej ze strony internetowej, ale konieczne będzie złożenie wniosku o wydanie takiej dokumentacji przez bank. Podobnie wnioski o wydanie właściwych zaświadczeń będą konieczne przy wypisach z rejestru gruntów i budynków czy odpisach z księgi wieczystej (chociaż w tym zakresie akceptowane są również wydruki ze strony internetowej prowadzonej przez Ministerstwo Sprawiedliwości).
Z tak zgromadzonym materiałem dowodowym można przechodzić do kolejnego etapu, jakim jest wystąpienie do drugiego małżonka z wnioskiem o polubowne załatwienie sprawy. Biorąc pod uwagę aktualne przepisy kodeksu postępowania cywilnego, przy składaniu wniosku o podział majątku konieczne jest wskazanie czy i w jakim zakresie wnioskodawca podejmował próby pozasądowego załatwienia sprawy. Zdarzyć się również może, że na skutek wysłania przedsądowego wezwania do polubownego załatwienia sprawy drugi z małżonków wyrazi zgodę na zaproponowane podział i w konsekwencji zainteresowani będą mogli uniknąć postępowania sądowego.
Na marginesie można wskazać, że stosowną ugodę, która następnie zostanie zatwierdzona przez sąd, można zawrzeć przed mediatorem sądowym. Jeżeli przedmiotem wspólności majątkowej jest nieruchomość, wówczas do dokonania podziału majątku poprzez chociażby przyznanie prawa własności tej nieruchomości na wyłączną własność jednego z małżonków, konieczna będzie umowa w formie aktu notarialnego.
W sytuacji, gdy podjęte przez nas działania co do polubownego zakończenia sprawy nie przyniosą jakichkolwiek efektów, wówczas konieczne będzie złożenie wniosku do sądu.
W takim wniosku należy wskazać na rodzaj i wartość posiadanego majątku wspólnego, przedłożyć dowody świadczące o przynależności tych rzeczy do majątku wspólnego, jak również załączyć całą pozostałą dokumentację na potwierdzenie zawartych we wniosku twierdzeń. Wniosek do sądu składany jest również w odpisach dla drugiego zainteresowanego.
Od wniosku o podział majątku wspólnego przewidziana jest opłata sądowa w wysokości 1000 zł, zaś jej brak skutkować będzie w pierwszej kolejności wezwaniem do uzupełnienia braków formalnych, a w dalszej kolejności odrzuceniem wniosku.
Trzeba jednak pamiętać, że odrzucenie, w odróżnieniu od oddalenia, jest czynnością bardziej techniczną, nie zamyka to drogi do ponownego złożenia właściwie już opłaconego wniosku.
Z punktu widzenia przygotowania się do sprawy o podział majątku wspólnego, przy braku jakiejkolwiek dokumentacji związanej z nabytymi rzeczami, sąd z urzędu będzie podejmował działania mające na celu ustalenie składu oraz wartości tegoż majątku.
Z uwagi na charakter postępowania nieprocesowego, w tym, że w sprawie podział majątku wspólnego nie mamy do czynienia z podmiotem wygranym i przegranym sensu stricte, koszty takiego postępowania dzielone są pomiędzy zainteresowanych po równo, chyba że zajdę okoliczności, z powodu których sąd będzie uprawniony do obciążenia wyłącznie jednej strony tymi kosztami.
Adwokat Marek Jaroch