Warunkowe umorzenie postępowania karnego to szansa na uniknięcie skazania dla osób, które popełniły mniej poważne przestępstwo. To instytucja prawa karnego przewidziana w art. 66-68 kodeksu karnego. Ten środek probacyjny daje drugą szansę osobom, które rokują, że w przyszłości będą przestrzegać porządku prawnego i nie popełnią żadnego przestępstwa. Dla wielu oskarżonych jest to najlepsze rozwiązanie, bo pozwala uniknąć skazania. Osoba wobec, której zastosowano warunkowe umorzenie postępowania może uzyskać zaświadczenie o niekaralności z Krajowego Rejestru Karnego. Jeśli chcesz dowiedzieć się jakie warunki należy spełnić, jak wygląda procedura oraz jakie są realne korzyści z warunkowego umorzenia postępowania zapoznaj się z poniższym artykułem. Z tego wpisu dowiesz się:
- Na czym polega warunkowe umorzenie postępowania?
- Kto morze skorzystać z warunkowego umorzenia?
- Okres próby i możliwe obowiązki.
- Warunkowe umorzenie postępowania – najczęściej zadawane pytania.
Na czym polega warunkowe umorzenie?
Warunkowe umorzenie polega na tym, że sąd stwierdza winę sprawcy, ale nie skazuje go za dane przestępstwo. Zamiast tego ustala tzw. okres próby (od 1 roku do 3 lat), w którym sprawca musi przestrzegać prawa i ewentualnych obowiązków nałożonych przez sąd. Jeśli okres próby zakończy się pomyślnie – postępowanie zostaje definitywnie umorzone. W przypadku naruszenia warunków – sprawa może być wznowiona, a sprawca ukarany w normalnym trybie.
Kto może skorzystać z warunkowego umorzenia?
Sąd może zastosować warunkowe umorzenie postępowania tylko, gdy spełnione zostaną łącznie następujące warunki:
- Stopień winy oraz społecznej szkodliwości czynu nie są znaczne
Dotyczy przestępstw zagrożonych karą do 5 lat pozbawienia wolności o niedużym ciężarze gatunkowym.
- Brak wcześniejszego skazania za przestępstwo umyślne
To rozwiązanie dla osób niekaranych za przestępstwo umyślne w chwili popełnienia czynu. Karalność za przestępstwo popełnione nieumyślnie nie wyklucza możliwości warunkowego umorzenia postępowania. Do przestępstw popełnionych nieumyślnie zaliczyć należy np. nieumyślne spowodowanie śmierci, nieumyślne spowodowanie uszczerbku na zdrowiu, paserstwo nieumyślne, lekkomyślną upadłość.
- Pozytywna prognoza kryminologiczna.
Sąd musi mieć przekonanie, że sprawca nie popełni przestępstwa ponownie, że popełniony przez niego czyn był jedynie odosobnionym incydentem.
- Naprawienie szkody lub zobowiązanie się do naprawienia szkody
W sprawach, w których występuje osoba pokrzywdzona sąd często uzależnia możliwość zastosowania dobrodziejstwa warunkowe umorzenia postępowania od naprawienia szkody lub zobowiązania się do jej naprawienia.
Okres próby i obowiązki
Jak wcześniej wspomniano, chociaż sąd umarzając warunkowo postepowanie nie skazuje sprawcy przestępstwa na karę, to poddaje sprawcę próbie. Okres próby trwa od 1 do 3 lat. W tym czasie sprawca może pozostawać pod nadzorem kuratora, osoby godnej zaufania, instytucji społecznej lub stowarzyszenia. Wyżej wskazany nadzór nie jest jednak obligatoryjny, chociaż w praktyce najczęściej sprawa podczas okresu próby pozostaje pod nadzorem kuratora.
Sąd podczas okresu próby może nałożyć na sprawcę różne zakazy oraz obowiązki np. obowiązek przeproszenia pokrzywdzonego, obowiązek naprawienia szkody, zakaz prowadzenia pojazdów, wykonanie określonej pracy społecznej, zakaz nadużywania alkoholu, obowiązek poddania się terapii uzależnień.
Najczęstsze pytania (FAQ)
Czy warunkowe umorzenie oznacza uniewinnienie?
Nie. Sąd uznaje winę, ale daje szansę na uniknięcie kary.
Czy po warunkowym umorzeniu będę figurować w rejestrze karnym?
Wpis o warunkowym umorzeniu postępowania zostaje umieszczony w Krajowym Rejestrze Karnym. Jednakże nie jest to wpis o skazaniu- wobec czego osoba, wobec której warunkowo umorzono postępowanie może uzyskać zaświadczenie z Krajowego Rejestru Karnego o niekaralności.
Czy mogę wnioskować o warunkowe umorzenie samodzielnie?
Tak, ale warto zrobić to z pomocą adwokata, który przedstawi argumentację zgodną z obowiązującymi przepisami.
Czy można je zastosować w sprawach o jazdę po alkoholu?
Tak, ale wyłącznie w sytuacjach spełniających pozostałe warunki. Nasza kancelaria wielokrotnie pomogła uzyskać warunkowe umorzenie postępowania w sprawach dotyczących jazdy po alkoholu.
Czy mogę wnioskować o warunkowe umorzenie postępowania jeśli jestem osobą karaną?
Można wnioskować o warunkowe umorzenie postępowania w przypadku uprzedniego skazania za przestępstwo nieumyślne. W sytuacji skazania za przestępstwo umyślne nie można starać się o warunkowe umorzenie.
Czy sąd może odwołać warunkowe umorzenie postępowania?
Tak. Jeśli sprawca podczas okresu próby popełni przestępstwo lub nie będzie stosował się do nałożonych obowiązków i nakazów Sąd może, a w niektórych przypadkach musi podjąć warunkowo umorzone postępowanie. Nie można podjąć takiego postępowania w czasie, gdy upłynęło 6 miesięcy od zakończenia okresu próby.
Podsumowanie
Warunkowe umorzenie postępowania to rozwiązanie dla osób, które co prawda popełniły przestępstwo, ale mają duże szanse na resocjalizację bez konieczności odbywania kary. Nie jest to jednak „ułaskawienie” – sprawca zostaje uznany za winnego, ale dostaje szansę na uniknięcie konsekwencji pod warunkiem przestrzegania prawa w okresie próby.
Autorem wpisu jest adwokat Michał Brodecki.